دانشگاه علم و صنعت ایران Islamic Architrchture قطب علمی معماری اسلامی | معماری نواز

شبستان یا بخش سرپوشیده مسجد که در آن نماز گزارده می شود ، اندام اصلی همه مسجدهاست که معمولا دارای دو بخش زنانه و مردانه است . این دو بخش در مسجدها به گونه های مختلفی از یکدیگر تفکیک می شوند ؛ گاه به صورت شبستان ویژه زنانه در طبقه بالا ( بصورت نیم طبقه یا کمر پوش ) پیش بینی می شود و گاه با پرده یا هرگونه جدا کننده در تراز شبستان از فضای مردانه تفکیک می شود. قاعده هشت وجهی گنبد کنایه از کرسی الهی و نیز عالم فرشتگان و قاعده مربع و چهار گوشه هم ، نماد جهان جسمانی روی زمین است .

اینکه تزئینات در هنر اسلامی برای چیست، باید گفت که هر عامل تزئینی در معماری اسلامی صرفاً یک عامل تزئینی نیست، بلکه یک علت مهم فنی داشته است؛ مثلاً کاشی، عایق رطوبت و حرارت است و یا اینکه در روی این کاشی نقش انداخته اند هم برای این بوده که بتوان آن را تعمیر کرد. اگر معماری در شناخت مصالح و همچنین مقاومت آن‌ها شناخت داشته باشد و به خوبی اندوخته باشد، می‌تواند کارهای مهمی را انجام دهد که امروزه با تیرآهن و بتون انجام می‌دهند. اگر کسی بخواهد علم نیارش را فرا بگیرد باید ساختمان‌های قدیمی را مطالعه و به دقت بررسی نماید. مثلاً در ابرقو گنبدی بدون اندود وجود دارد که تماماً مقاومت مصالح است، همچنین در یزد چهار گنبد مدرسه ضیائیه به همین نحو ساخته شده است. که نشان می‌دهد معماران قدیم ما به خوبی از علم نیارش آگاهی داشته و استفاده می‌کردند. ما هم با توجه به پیشرفت امروزه علم بایستی در معماری اسلامی از علم نیارش بهترین سود را بجوییم.

گنبد[ویرایش]

مسلمانان باور داشتند این مکان مکانی بود که پیامبر اسلام از آن به بهشت عروج نموده بود. برخی محققان بر این عقیده‌اند که علت فقدان مطالب سودمند دربارهٔ معماران دوره اسلامی و روش‌های طراحی و ساختمانی آنها، این است که معماران در مقایسه با شاعران، فیلسوفان و مورخان، کمتر مورد توجه بوده‌اند. البته این رأی درست به نظر نمی‌رسد؛ زیرا در ادوار مختلف نیاز همگان به معمار و استادکاران ساختمانی برای ایجاد محل‌های مسکونی، تجاری و عبادی امری مسلم بوده‌است. در دوره اسلامی یا تمامی بنا از خشت بوده یا بخشی از دیوار ها از خشت و بقیه از اجر بوده است .ازانجایی که مقاومت خشت در برابر باد و باران و برف اندک است،بنا های خشتی زیادی از روز گاران گذشته باقی نمانده است. معماران و استادکاران ایرانی با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق گوناگون ایران شیوه های معماری را در شهر های مختلف توسعه بخشیدند؛همانطورکه به دلیل سرما ایجاد بناهای فاقد میانسرادر اذربایجان متداول بوده ،ساختن بادگیر نیز در مناطق کویری رواج داشته است.

نمونه معماری سبک اسلامی

به عنوان نمونه می‌بینیم در مسجد فهرج یزد که به سال ۴۵ یا ۴۶ هـ. ق ساخته شده و از قدیمی‌ترین مساجد دنیاست که تا کنون بر جای مانده، همه چیزش را از همان محل تهیه کرده‌اند. اگر کاه نبود که کاه‌گل برای نماسازی بسازند و یا برای اندود کردن از خارشتری استفاده می‌کردند.

آجر در معماری اسلامی

دانشگاه علم و صنعت ایران Islamic Architrchture قطب علمی معماری اسلامی | معماری نواز

ساختمان‌های دوره اموی، در سازه‌های طاق آنها، ترکیبی از سنت‌های معماری روم باستان و فارسی سایت های معماری را نشان می‌دهند. قوس‌های دیافراگمی با سقف‌های سنگ سردر، ساخته شده از چوب یا تیرهای سنگی، یا، با طاقچه‌های بشکه‌ای، از دوره کلاسیک و نبطی‌ها در شام شناخته شده بودند. این طاق‌ها عمدتاً برای پوشاندن خانه‌ها و آب انبارها مورد استفاده قرار می‌گرفت. با این حال، شکل معماری پوشش قوس‌های دیافراگمی با طاق‌های بشکه‌ای، به احتمال زیاد از معماری ایران معرفی شدند، زیرا طاق‌های مشابه قبل از ورود امویان در بلاد الشام شناخته نشده بودند. کاخ الهامرا اسپانیااین کاخ با شکوه یکی از بهترین جواهرات معماری اسلامی اروپا در گرانادا است. در قرن12هجری ایجاد قلعه در گذرگاه ها به شیوه گذشته متوقف شد و با پاسگاه ها و سربازخانه هایی به شیوه جدید احداث گردید.همچنین در کرانه خلیج فارس قلعه هایی با سبک معماری غربی ساخته شد (مانند قلعه های هرمز ،خارک،قشم وبندرعباس ).

  • قوسها در معماری مذهبی ایرانیان قبل از اسلام و ساختار کلیساها (مخصوصاً محراب) نیز استفاده شده است.
  • شیوه معماری اسلامی بهترین و بالاترین درخشش خود را در مساجد و مدارس ارائه میدهد.
  • شیوه معماری کاخ العمره و کاخ المشتی ـ که در زمان امویان احداث گردید و بقایای آن هنوز پابرجاست ـ از شیوه هنری عهد ساسانی اقتباس شده است.
  • رفو کردن یا ترمیم نمودن آن با بودن نقش، کار ترمیم را آسان می‌کند، مثل رفوکردن قالی که اگر نقش نداشته باشد، نمی‌توان آن را دقیق رفو کرد.

منتشر شده در
دسته‌بندی شده در اخبار